اقتصاد دانش بنیان- ۱۴
دانش بنیان ها در خارج از کشور چگونه حمایت می شوند
بست روید: کشورهای مختلف با برنامه های متنوعی از اعطای وام بلاعوض گرفته تا تسهیلات مالیاتی، ثبت پتنت، کمک به کسب و کارهای محروم و غیره کوشش می کنند گستره عمل شرکتهای دانش بنیان خویش را بالا برند.
به گزارش بست روید به نقل از مهر، تجربه جهانی نشان میدهد یکی از طریق های دستیابی به اقتصادی فعال و پویا اتکا به کسب و کارهای دانش بنیان است. کسب و کارهایی که شاید در ابتدای حضور بصورت گروه های کوچک استارت آپی برای پیاده سازی ایده های نوآورانه تلاش می کنند اما در صورت سرمایه گذاری درست و بموقع و حمایت توسط دولتها می توانند سرنوشت فناوری، تولید و اشتغال را تغییر دهند و پیشرفت و رفاه بیشتر را برای مردم به ارمغان آورند.
در این میان هر کشوری برای شتابدهی به توسعه و ثروت آفرینی از این کسب و کارهای مبتنی بر دانش، سیاست و خط مشی جداگانه ای دارد و الگوی حمایتی کشورها ممکنست متفاوت از یکدیگر باشد.
در کشور ما نهادهایی مانند معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی کار حمایت و پشتیبانی از دانش بنیان ها را بر عهده دارند که گستره این حمایت ها از پرداخت تسهیلات مالی تا معافیت های مالیاتی است.
از آنجا که مطالعه نحوه حمایت و شتابدهی به کارهای دانش بنیانی، نتیجه اثربخشی آنها و بررسی مقایسه ای روش های حمایتی در سایر کشورها می تواند ما را در عرضه خدمات مفیدتر به دانش بنیان ها کمک نماید، در نوشتار پیش رو به بررسی روش های حمایتی در اتحادیه اروپا، آمریکا، سوئد، هند، چین، سنگاپور و … پرداخته شده است.
پشتیبانی از توسعه شرکت های کوچک و متوسط مبتنی بر دانش، ایجاد صندوق های نوآوری برای کسب و کارهای کوچک یا SMEهای فناوری بنیان، مدیریت اجرایی توسعه شرکت های خصوصی و غیردولتی، تأمین مالی SMEهای فناوری بنیان، تنظیم مقررات ورود سرمایه گذاران غیردولتی به صنایع فرهنگی، هدایت توسعه و اصلاح SMEهای تجاری همچون حمایت های کشورها از دانش بنیان ها به شمار می روند.
برنامه های حمایتی اتحادیه اروپا
از آنجا که شرکت های کوچک و متوسط ستون فقرات اقتصاد اروپا را می سازند، دولت های اروپایی برنامه های متنوعی را برای پشتیبانی از این شرکتها خصوصاً شرکت های کوچک و متوسط فعال در زمینه فناوری بالا، طراحی و اجرا می کنند.
کمیسیون اروپا دسترسی به منابع مالی را بوسیله نهادهای مالی محلی در کشورهای اتحادیه اروپا فراهم می آورد. انواع مختلف تأمین مالی شامل وام ها، تأمین مالی خرد، ضمانت نامه، سرمایه گذاری و مشارکت بوسیله صندوق های سرمایه گذاری خطرپذیر یا فرشتگان کسب وکار است. این حمایت ها مزایایی مانند کاهش نرخ بهره، افزایش سقف تأمین مالی یا سهل گیری در وثیقه ها را به دنبال دارد. مدیریت این برنامه های تأمین مالی اغلب بر عهده «بانک سرمایه گذاری اروپا (EIB)» و «صندوق سرمایه گذاری اروپا (EIF)» است. همینطور کمیسیون اروپا سازمان اجرایی بنگاه های کوچک و متوسط (EASME) را برای مدیریت برنامه های پشتیبانی SMEها و نوآوری راه اندازی کرده است.
برنامه افق ۲۰۲۰ (Horizon ۲۰۲۰) و برنامه افق اروپا (Horizon Europe): بزرگ ترین برنامه پژوهش و نوآوری در اتحادیه اروپا بود که با ۸۰ میلیارد یورو بودجه در طول بیشتر از ۷ سال (۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰) با هدف جذب سرمایه گذاری خصوصی و بهره مندی ایده های ناب از آزمایشگاه به بازار عرضه شد. در افق ۲۰۲۰، توجهی ویژه به کسب وکارهای کوچک و متوسط شد. کمک به معرفی ایده های جدید این بنگاه ها به بازار و سپس کمک به توسعه بیشتر این ایده ها همچون نکات مهم برنامه در زمینه کسب وکارهای کوچک و متوسط بود. بعد از آخر دوره افق ۲۰۲۰، برنامه پشتیبانی از پژوهش اتحادیه اروپا تحت عنوان افق اروپا مربوط به سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ با بیشتر از ۹۵.۵ میلیارد یورو بعنوان بزرگترین برنامه حمایتی در جهان کار خویش را آغاز نموده است.
برنامه رقابت پذیری بنگاهی و بنگاه های کوچک و متوسط (COSME): هدف این برنامه تسهیل دسترسی بنگاه های کوچک و متوسط به منابع مالی در تمام فازهای دوره عمر بنگاه (خلق، گسترش یا واگذاری کسب وکار) است. در قالب این برنامه ضمن ایجاد دسترسی سهل تر به ضمانت نامه، وام و سرمایه برای کسب وکارها، حمایت های مالی اتحادیه اروپا بوسیله نهادهای مالی محلی در کشورهای عضو به شرکتها عرضه می شود و فراهم می شود.
تأمین مالی اتحادیه اروپا برای نوآوران (InnovFin): راهکار مشارکتی گروه بانک سرمایه گذاری اروپا (EIB و EIF) و کمیسیون اروپا در قالب برنامه پژوهش و نوآوری افق ۲۰۲۰ بود. InnovFin دربردارنده مجموعه ای یکپارچه و مکمل از ابزارهای مالی و خدمات مشاوره ای است که کل زنجیره ارزش پژوهش و نوآوری را پوشش می داد.
صندوق اروپایی سرمایه گذاری های راهبردی (EFSI): این صندوق رکن اصلی طرح سرمایه گذاری اروپا است و «پنجره اختصاصی SME» با سرمایه ۵/۵ میلیارد یورویی دارد که وام یا ضمانت نامه ها را بوسیله EIF در اختیار بنگاه های کوچک و متوسط قرار می دهد. همینطور بوسیله EFSI، امکان مشارکت با بخش خصوصی و سرمایه گذاری خطرپذیر روی شرکت های نوآفرین پرپتانسیل و شرکت های در حال رشد و هم اعطای وام به SMEهای پرمخاطره (فعال در زمینه پژوهش و نوآوری یا کارهای اجتماعی) فراهم گشته است. این حمایت ها فراتر از خدمات EIF یا دیگر ابزارهای مالی اتحادیه اروپا است.
برنامه اتحادیه اروپا برای اشتغال و نوآوری اجتماعی (EaSI): ابزار تأمین مالی در سطح اتحادیه اروپا برای تشویق اشتغال با کیفیت و پایدار، تضمین فراگیری اجتماعی، مبارزه با فقر و بهبود شرایط کاری است. گروه هدف این ابزار اقشار صدمه پذیر، بنگاه های خرد و بنگاه های اجتماعی است. در قالب این برنامه وام های خرد تا ۲۵ هزار یورو برای بنگاه های خرد و اقشار صدمه پذیری عرضه می شود که درصدد راه اندازی یا توسعه یک شرکت خرد هستند. همینطور سرمایه گذاری تا ۵۰۰ هزار یورو روی بنگاه های اجتماعی صورت می گیرد.
شورای نوآوری اروپا (EIC): این برنامه که در قالب برنامه های افق ۲۰۲۰ طراحی شده است، برنامه پرچمدار اروپا برای شناسایی، توسعه و افزایش مقیاس فناوری ها و نوآوری های خط شکن است. طرح های مختلف تأمین مالی، سرمایه گذاری، شتابدهی کسب وکار با تاکید بر خدمات مشاوره و آموزش برای پشتیبانی از شرکت های نوآفرین، نوآور و فعال در زمینه فناوری های خط شکن بوسیله این برنامه اجرا می شود.
تسهیلات ضمانت نامه بخش فرهنگی و خلاق (CCSGF): در قالب برنامه «اروپای خلاق»، بواسطه های مالی ای ضمانت نامه عرضه می شود که منابع مالی لازم برای برنامه های بخش فرهنگی و خلاق را تأمین می کنند. این برنامه با وام و دیگر ابزارهای مالی از بنگاه های خلاق حمایت می کند. همینطور در این برنامه بواسطه های مالی برای درک بهتر نیازهای پروژه های فرهنگی و خلاق آموزش داده می شود.
سیاست های مالی و مالیاتی برای پشتیبانی از دانش بنیان ها در آمریکا
آمریکا یکی از کشورهایی است که در زمینه پشتیبانی از شرکت های دانش بنیان کوچک و متوسط کارهای زیادی انجام داده است. در بیشتر شهرهای کوچک و بزرگ آمریکا یک اداره بنگاه های کوچک محلی وجود دارد که درباره طیف مختلفی از برنامه ها و پشتیبانی ها به کارآفرینان در حوزه تاسیس شرکت های دانش بنیان کمک می کنند.
علاوه بر آن چند طرح دولتی فدرال هم به صورت خاص برای مساعدت با مالکان کسب و کارهای کوچک دانش بنیان شروع شده است. از طرف دیگر خیلی از بنگاه ها برپایه خدمت رسانی به دولت به وجود آمده اند و در حقیقت دولت مشتری آنها بشمار می رود.
درهمین راستا «اداره کسب و کارهای کوچک آمریکا» (SBA) برنامه های مختلفی برای پشتیبانی از استارت آپ ها و شرکت های دانش بنیان دارد.
این اداره هر سال به بالای یک میلیون کارآفرین و صاحبان مشاغل کوچک آموزش و مشاوره می دهد. شبکه ملی شرکای منابع مالی SBA کمک هایی در حوزه آموزش، راهنمایی، منابع و کمک های محلی فراهم می کنند که تأثیر بسیار زیادی بر کسب و کارهای کوچک این کشور دارند. در ۲۰۲۱ میلادی کسب و کارهای کوچک آمریکایی از همین طریق به چند میلیارد دلار سرمایه و کمک رسیدند و بیشتر از ۲۶ هزار کسب وکار تازه خلق شد. همینطور در این پروسه بیشتر از ۲ میلیون شغل ایجاد و حفظ شد.
علاوه بر آنچه گفته شد دولت فدرال آمریکا سالانه ۱۰ درصد از قراردادهای خود یا به عبارتی قراردادهایی به ارزش ۵۰ میلیارد دلار را به کسب و کارهای استارت آپی اختصاص می دهد. دفتر پیمانکاری دولتی و توسعه تجارت سازمان SBA پروسه پیشرفت ۲۴ آژانس اجرایی در بخش اعطای قرارداد به کسب و کارهای کوچک و محروم را رصد می کند.
همچنین SBA برنامه ای برای کسب و کارهای دانش بنیان متعلق به زنان دارد. این برنامه شامل کسب و کارهای کوچکی می شود که ۵۱ درصد یا میزان بیشتری از سهام آن به زنانی تعلق داشته باشد که شهروند آمریکا هستند.
علاوه بر این موارد در آمریکا سیاست های مالیاتی مختلفی برای پشتیبانی از کارآفرینی در نظر گرفته شده است. خیلی از ایالت های این کشور برای پشتیبانی از کارآفرینی مالیات را کم می کنند. حدود ۱۰ ایالت آمریکا سیاست های مالیاتی فعال دارند مانند اعطای اعتبار مالیاتی به شرکتها برپایه موقعیت مکانی، تحقیق و توسعه و الزامات سرمایه گذاری. هزینه های آغاز یک کسب وکار دانش بنیان اساسا یک عامل مهم پیش از آغاز هرگونه فعالیت کارآفرینی است. در همین راستا خیلی از ایالت های آمریکا اهمیت سرمایه برای کارآفرینان را درک کرده اند و سیاست هایی برای دسترسی کارآفرینان به بازارهای سرمایه فراهم نموده اند.
جایگاه شرکتهای دانش بنیان در چین و برنامه های حمایتی برای بسط نوآوری
در چین، چهار سازمان دولتی «کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات»، «مرکز هماهنگی چین برای همکاری SMEها با کشورهای خارجی»، « اتحادیه SMEهای چین» و «اداره SMEهای محلی در هر استان» مسئولیت نظارت و حمایت ازشرکت های مبتنی بر دانش کشورشان را بر عهده دارند.
دولت چین به طرز روزافزونی به شرکت های دانش بنیان کوچک فناوری برای بسط نوآوری در کشور خود اتکا می کند. این درحالی است که رگولاتورهای این کشور فشار زیادی به شرکت های فناوری بزرگ خارجی وارد می کنند.
در همین راستا لی کچیانگ عضو کمیته دائمی دفتر سیاسی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین (CPC) در ماه ژانویه ۲۰۲۲ میلادی اعلام نمود دولت این کشور تصمیم دارد از شرکت های نوآور کوچک و متوسط پشتیبانی بیشتری کند تا آنها را به نوآوری های علمی در کشور تشویق کند. بدین سبب دولت علاوه بر پشتیبانی از موسسات تحقیقاتی، کالج ها و شرکت های بزرگ از استارت آپ ها هم پشتیبانی می کند تا تحقیقات نوآورانه بیشتری انجام دهند و از طرف دیگر به کارگیری دستاوردهای آنها را هم آسان تر می کند. درهمین راستا کنگره ملی خلق چین در ماه مارس هم یک دستورالعمل سیاست گذاری جدید برای ۲۰۲۲ میلادی و بعد از آن تدوین کرد.
به گفته لی دولت برای مساعدت با شرکت های کوچک و متوسط و کارآفرینان از سیاست های مختلفی مانند کاهش مالیات و هزینه های اداری استفاده می نماید چونکه چنین کسب و کارهایی یک منبع مهم ایجاد شغل در اقتصاد هستند.
البته پشتیبانی از شرکت های دانش بنیان کوچک به پس زمینه تمام برنامه های دولت چین تبدیل گشته است. در ماه دسامبر ۲۰۲۱ میلادی، لی تعهد کرد پشتیبانی مالی برای کسب وکارهای کوچک مانند وام های متناسب با نیازهایشان را فراهم می آورد.
این اقدام در حالی انجام می شود که پکن از سال قبل میلادی تلاش دارد سلطه شرکت های بزرگ فناوری را کنترل کند. در همین راستا بررسی های دولتی برای مقابله با انحصارگرایی، امنیت داده، عرضه اولیه سهام در خارج از کشور و عملکردهایی که روی مصرف کننده و حقوق کارگر تاثیرمی گذارد را بیشتر کرده است.
در سراسر اقتصاد این کشور شرکت های دانش بنیان کوچک و متوسط ۹۹ درصد کل شرکت های چینی را می سازند.
هند؛ نگهبان پتنت ها و عرضه وام های کم بهره به استارت آپ ها
در سالهای اخیر شرکت های دانش بنیان مختلفی در زمینه های مالی، آموزش، داروسازی، تجارت الکترونیک و حوزه های مرتبط در هند ظهور کرده و با ایجاد میلیونها شغل برای جمعیت جوان و تحصیل کرده به رشد اقتصاد این کشور کمک کرده اند. دولت هند هم باتوجه به اهمیت این استارت آپ ها برای اقتصاد برنامه های مختلفی برای پشتیبانی از آنها عرضه کرده است.
یکی از این برنامه ها «استارت آپ ایندیا» است که در سال ۲۰۱۶ میلادی توسط نارندا مودی نخست وزیر هند به وجود آمد هدف آن پشتیبانی از کارآفرینان هندی در ایجاد ۱۰ هزار استارت آپ اپلیکیشن موبایل است. یکی از بخش های طرح «استارت آپ ایندیا» هم برنامه وامMUDRA است. این برنامه اعطای وام های کوچک با بهره کم به کارآفرینان نوظهور از اقشار کم درآمد است.
یکی دیگر از طرح های دولت برای پشتیبانی از استارت آپ ها «ماموریت نوآوری ATAL» است. این طرح دولت برای ترویج فرهنگ نوآوری و توسعه کارآفرینی به وجود آمده است. هدف آن هم توسعه انکوباتور های Atal برای ایجاد همکاری بین طرح های نوآوری دولتی، مرکزی و محلی و همینطور ایجاد روحیه کارآفرینی در مدارس و شرکتها است. دیگر طرح این کشور که در سال ۲۰۱۳ میلادی اعلام شده اولین پلت فرم آنلاینی است که ارتباط دولت با کسب وکارها را فراهم می آورد. این پرتالe-Biz نام دارد و هدف اصلی آن ایجاد یک اتمسفر دوستانه کارآفرینی در کشور است. این تنها فروم ارتباط آنلاین برای صاحبان کسب وکار هندی و سرمایه گذاران است که به وسیله آن می توانند تراکنش انجام دهند، مجوز دریافت نمایند و کارهای مربوط به هر دو را انجام دهند.
یکی از طرح های جالب دولت هند دراین زمینه طرح SIP-EIT است که در وزارت الکترونیک و فناوری اطلاعات برای فراهم کردن بودجه کسب و کارهای دانش بنیان کوچک و متوسط و همینطور تشویق استارت آپ های فناوری به نوآوری، به رسمیت شناختن حقوق بین المللی پتنت ها و ارتقای رشد در این بخش اجرا می شود.
کسب و کارهایی که تصمیم دارند در سطح جهانی کار کنند باید برای ثبت حقوق مالکیت معنوی درخواست ثبت کنند چونکه نوآوری ها در معرض خطر سرقت یا سواستفاده قرار دارند. دولت هند هم در طرح SIP-EIT اقدامات محافظتی گوناگونی از پتنت ها انجام می دهد.
مانع زدایی از دانش بنیان ها در امارات
این کشور در زمینه استارت آپ ها کارهای زیادی انجام می دهد. یکی از طرح های این کشور Area۲۰۷۱ است که تحت نظارت بنیاد آینده دبی اجرا می کند. این طرح در حقیقت یک اکوسیستم یگانه است که به افراد مستعد در سطح جهان اجازه می دهد کسب وکار خویش را در امارات متحده عربی راه اندازی کنند. شرکت کنندگان در طرح Area۲۰۷۱ به شبکه وسیعی از شرکای راهبردی، کارآفرینان و سرمایه گذاران دسترسی می یابند.
تحت طرح Area۲۰۷۱ هزینه های ثبت مجوز برای تمام استارت آپ ها و کارآفرینان کاهش پیدا می کند. کارآفرینان با پرداخت سالانه هزار درهم هزینه مجوزهای تجاری می توانند در یک بخش ۳ فعالیت مختلف انجام دهند. مالکان کسب و کارهای ثبت شده مجوزی ۳ ساله برای فعالیت در طرح Area۲۰۷۱ دریافت می کنند.
دولت اکوسیستم Hub۷۱ را برای پشتیبانی از استارت آپ یا شرکت های دانش بنیان حوزه فناوری در امارات متحده عربی راه اندازه کردی است. همینطور دولت تلاش دارد عوامل انگیزشی بیشتری برای جذب افراد مستعد به این کشور را از سراسر جهان افزایش دهد.
برخی از این تلاش ها عبارتند از: اجازه فعالیت به کسب و کارهای ۱۰۰ درصد خارجی، عرضه ویزاهای طولانی مدت برای کارآفرینان، جذب بنگاه های فناوری به امارات متحده عربی، فراهم کردن سرمایه و پشتیبانی برای کسب وکارهای کوچک، ایجاد محیط ایده آل برای کار و زندگی.
همچنین در امتداد رویای امارات متحده عربی برای تبدیل شدن به یک کشور پیشرو با اقتصادی ماندگار، رهبران این کشور به صورت مداوم طرح هایی اجرا و اصلاحاتی را برای رفع موانع تولید در شرکت های دانش بنیان انجام می دهند.
در سال ۲۰۱۹ میلادی این کشور ۵ قانون دراین زمینه وضع کرد. از یکم جولای ۲۰۱۹ میلادی وزارت اقتصاد امارات متحده عربی از کاهش هزینه های ۱۵۰۰ سرویس دولتی تا ۵۰ درصد برای دانش بنیان ها آگاهی داد. همینطور استارت آپ هایی که ۵ کارمند تمام وقت یا کمتر دارند تا ۲ سال یارانه ۱۰۰ درصدی دریافت می کنند.
سوئد و فرشتگان سرمایه گذاری
اسپاتیفای، مینسکرافت، کندی کراش و فیش برین فقط تعداد اندکی از شرکت های دانش بنیان مشهوری هستند که در سوئد رشد کرده اند.
در این میان استکهلم پایتخت این کشور شاهد رشد قابل توجه استارت آپ ها است و با وجود آنکه مطالعات نشان می دهد کشورهایی با دولت های بزرگ و مالیات و هزینه بالا کمتر کارآفرینی می کنند، صنعت فناوری سوئد با کمک شرکت های دانش بنیان از زیربنای اجتماعی و فیزیکی قدرتمندی بهره برده است.
در این کشور سرعت اینترنت بسیار بالا است و طبق آمار ۲۰۱۶ میلادی بیشتر از ۶۰ درصد کشور به اینترنت پر سرعت دسترسی داشته اند. ایجاد زیربنای فیبر نوری به صورت مستقیم توسط دولت سوئد در مناطق حاشیه ای انجام شده و در مناطق دیگر شامل یارانه های وسیع می شود. از طرف دیگر دولت این کشور بعد از بحران اقتصاد جهانی تلاش کرد شرکت های خصوصی را وارد رقابت در بخش هایی کند که قبلاً توسط دولت کنترل می شد. درهمین راستا خیلی از قوانین مربوط به انحصار دولت همچون تاکسی ها، شبکه توزیع برق، مخابرات، راه آهن، خدمات حمل و نقل هوایی داخلی کنسل شد.
دیگر خدمات عمومی همچون مراقبت از سالمندان، تحصیلات اولیه و ثانویه و پیش دبستانی به شرکت های خصوصی واگذار شد. در کنار این موارد قانون رقابت که در سال ۱۹۹۳ در این کشور عرضه شده از انجام عملیات ادغام بزرگ و کارهای ضد رقابتی جلوگیری می کند. علاوه بر تمام این موارد سوئد اکوسیستمی برای پشتیبانی از استارت آپ ها فراهم نموده است. دولت این کشور کارهای مختلفی برای پشتیبانی از استارت آپ های محلی می کند و برنامه های سرمایه گذاری مختلفی برای کارآفرینانی به وجود می آورد که استارت آپ هایشان لزوماً به محققان دانشگاهی وابسته نیست.
در سراسر سوئد دفاتری به نام ALMI وجود دارد که گرنت اولیه را برای شروع فعالیت در اختیار شرکت های دانش بنیان قرار می دهند و اگر از آن در راه درست استفاده شود، نیازی به بازپرداخت آن نیست. علاوه برآن این دفاتر وام های قابل تبدیل هم عرضه می کنند.
آژانس نوآوری سوئد به نام Vinnova به وسیله طیف مختلفی از گرنت ها برای صنایع مختلف، سرمایه لازم برای استارت آپ ها را فراهم می آورد. همینطور دانشگاه ها به ویژه موسسات آموزش عالی که برنامه های کارآفرینی عرضه می کنند، امکانات تأمین سرمایه یا سرمایه گذاری بوسیله فضای اداری مجانی در یک آزمایشگاه یا دسترسی به شبکه ای از کارشناسان- سرمایه گذاران را فراهم می کنند.
از سوی دیگر سوئد دارای یک شبکه فرشتگان کسب وکاری (Business Angels )است. فرشته کسب وکار در حقیقت فردی است که سرمایه و تجارب تجاری زیادی دارد و قسمتی از دارایی های خویش را در مشاغل خصوصی جدید و درحال رشد سرمایه گذاری می نماید. فرشتگان تجاری می توانند بصورت جداگانه یا بعنوان قسمتی از یک سندیکا سرمایه گذاری کنند.
سوئد دارای یک شبکه فرشتگان کسب وکاری (Business Angels )است. فرشته کسب وکار در حقیقت فردی است که سرمایه و تجارب تجاری زیادی دارد و قسمتی از دارایی های خویش را در مشاغل خصوصی جدید و درحال رشد سرمایه گذاری می نماید. فرشتگان تجاری می توانند بصورت جداگانه یا بعنوان قسمتی از یک سندیکا سرمایه گذاری کنند بزرگترین شبکه فرشتگان سرمایه گذاری در این کشور connect نام دارد. این شبکه شرکای بین المللی گوناگونی دارد و هر سال کنفرانس هایی با مبحث سرمایه گذاری در سراسر سوئد برگزار می نماید.
سیلیکون ولی کره ای ها
استارت آپ ها در کره جنوبی نیازمند کمک سازمان های دولتی هستند. اکوسیستم استارت آپ از ۲۰۱۵ میلادی در کره جنوبی اوج گرفته است. اما در سال های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ میلادی تعداد زیادی از استارت آپ های این کشور به سبب شیوع کووید ۱۹ گرفتار مشکل شدند. بدین سبب سازمان های دولتی کره جنوبی برنامه ای انگیزشی برای پشتیبانی از استارت آپ ها و همینطور ترویج کارآفرینی میان جوانان راه اندازی کرده اند.
بسیاری از آژانس های دولتی کره جنوبی تصمیم دارند از ایده های جدید و خلاق وبه خصوص از جانب کارآفرینان خارجی و بخش های اقتصادی پشتیبانی کنند. وزارت علوم و ICT کره جنوبی برای نظارت و اجرای سیاست های دولت دراین زمینه به وجود آمده است. این سازمان وظیفه ارزیابی سیاست های علوم و فناوری را دارد و علاوه بر آن از تحقیق و توسعه و ایجاد مهارت های جدید در ICT پشتیبانی می کند.
این وزارتخانه برنامه Digital New Deal۲.۰ را اجرا می کند که شامل توسعه تازه ترین فناوری ها در صنایعی مانند هوش مصنوعی، داده های کلان، امنیت سایبری و بلاکچین است. از طرف دیگر «شرکت سرمایه گذاری خطرپذیر کره جنوبی» هم زمینه سرمایه گذاری برای استارت آپ ها را فراهم می آورد. همینطور کره جنوبی نسخه ای از سیلیکون ولی را به نام Pangyo Techno Valley به وجود آورده که در ایالت گیونگ گی واقع است. این پردیس عظیم صنعتی و استارت آپی خانه تعدادی از برترین شرکت های فناوری کره جنوبی و شرکت های بین المللی است.
همچنین استارت آپ هایی که در برنامه سالانه چالش بزرگ استارت آپ کره جنوبی قبول می شوند، می توانند در این پردیس فعالیت کنند.
مشوق های سرمایه گذاری در هنگ کنگ
بودجه دولتی چین و هنگ کنگ برای تأمین مالی شرکتهای مبتنی بر دانش شامل بودجه ای برای پشتیبانی از توسعه این شرکتها می شود. همینطور یک صندوق توسعه SME برای تشویق آنها به راه افتاده است. دولت همینطور نهادهای مالی را به بهبود محیط تأمین مالی برای SMEها و تقویت پشتیبانی خود از SMEها بوسیله ارتقای کانال های اعتباری و تأمین مالی مستقیم ملزم کرده است. دولت این کشور همینطور با اعطای مشوق های مالیاتی، انواع مختلف سرمایه گذاران خطرپذیر را به افزایش سرمایه گذاری روی شرکتهای مبتنی بر دانش تشویق می کند.
ایجاد صندوقی برای حمایت های تشویقی از شرکت های مبتنی بر دانش، مشوق های مالیاتی از جانب اداره های دولتی، ارتقای مهارت شرکتها برای ورود و دسترسی به بازار، شبکه سازی با بنگاه ها از جانب دولت برای توسعه بازار همچون حمایت های دولت از شرکت های کوچک و متوسط فعال در عرصه فناوری بشمار می رود.
حمایت دو سازمان سنگاپوری از شرکتهای مبتنی بر دانش
هدف دولت سنگاپور، پشتیبانی از توسعه محیطی پایدار برای شرکتهای کوچک و متوسط مبتنی بر تکنولوژی و دانش خصوصاً بخش های دارای رشد زیاد است. وزارت تجارت و صنعت سنگاپور، دو سازمان برای پشتیبانی از SMEهای دارای رشد زیاد دارد: سازمان استاندارد، راندمان و نوآوری برای رشد (SPRING) و سازمان علم، فناوری و پژوهش (A*STAR). SPRING بوسیله تأمین مالی، توسعه توانمندی ها و مدیریت، پیشبرد فناوری، نوآوری و بین المللی سازی به SMEهای محلی کمک می نماید. A*STAR هم به روش های مختلف از بنگاه های محلی پشتیبانی می کند؛ از تحقیق و توسعه بلندمدت با گروههای صنعتی تا تحقیق و توسعه ای که به ارتقای شایستگی فناوری شرکتها کمک می نماید.
پشتیبانی ژاپن از کسب و کارهای فناورانه
ژاپن «سازمان بنگاه های کوچک و متوسط و نوآوری منطقه ای» را زیر نظر وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت راه اندازی کرده است تا بتواند اقدامات پشتیبانی هدفمند از SMEها را با همکاری سازمان های دولتی، سازمان های پشتیبان SMEها، نهادهای مالی و پژوهشی اجرا نماید. این سازمان خدمات متنوعی را متناسب با دوره عمر شرکتها به آنها عرضه می کند.
شبکه همکاران این سازمان، شامل ۹ دفتر منطقه ای و ۱ دفتر نمایندگی، ۹ مؤسسه آموزشی SME و حدود ۳۴۰۰ کارشناس خبره ثبت شده است. این سازمان همینطور تفاهمنامه های همکاری با ۱۶ سازمان خارجی دارد و بوسیله همکاری با آنها از گسترش کسب وکار SMEهای ژاپنی و رشد SMEها در کشورهای شریک پشتیبانی می کند.
تدوین سیاست ها و اجرای راهبردهای مالزی در پشتیبانی از کسب و کارها
اجرای برنامه مساعدت یکپارچه برای ارتقای توانمندی های SMEها و بنگاه های خرد بوسیله مشاوره کسب وکار، توسعه توانمندی ها و بهبود عملکرد کسب وکار، تسهیل اتصال بین SMEها و شرکت های بزرگ، شرکت های چندملیتی (MNC) و شرکت های وابسته به دولت، برنامه تشویق صادرات، برگزاری رویدادهایی برای برای اتصال SMEها به عملگرایان، خبرگان و رهبران فکری منطقه ای و جهانی درزمینه دانش همچون برنامه های حمایتی مالزی در زمینه بنگاه های کوچک و متوسط است.
سیاست های پشتیبانی از شرکتهای مبتنی بر دانش با رشد زیاد برخی کشورها
تاثیر شرکتهای برپایه دانش در اقتصاد کشورها
مرضیه شاوردی، مدیر توانمندسازی صندوق نوآوری و شکوفایی و دکترای سیاستگذاری علم و فناوری در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به پتانسیل اشتغالزایی شرکتهای کوچک و متوسط اظهار داشت: شواهد بسیار محکمی وجود دارد که شرکت های کوچک و متوسط توانایی ایجاد اشتغال، صادرات و درآمدزایی بالایی برای کشورها دارند و ستون فقرات اقتصاد اروپا را بنگاه های کوچک و متوسط شکل می دهد.
وی با اعلان اینکه این سهم کوچک از بنگاه ها، سبب افزایش راندمان اقتصاد خواهد شد و یکی از فاکتورهای مهم رشد اقتصادی کشورها محسوب می شود، اظهار داشت: این شرکتها در ادبیات حوزه نوآوری و توسعه به شرکت های کوچک و متوسط با رشد بالا یا غزال ها معروفند که به طور عمده در ایران از آنها با عنوان استارت آپ ها (شرکت های نوآفرین) یا شرکت های دانش بنیان مبتنی بر تکنولوژی و نوآوری یاد می شود.
به گفته وی، به سبب آثار مثبت این شرکتها در اقتصاد کشورها، پشتیبانی و پشتیبانی از آنها در دستور کار خیلی از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه در سراسر جهان قرار گرفته است و دولت ها متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خود، سیاست ها و برنامه های متنوعی برای پشتیبانی از آنها در پیش می گیرند.
شاوردی با اعلان اینکه مهم ترین اصول پشتیبانی از شرکتها و استارت آپ ها با رشد زیاد، مبتنی بر رویکرد گزینشی است، اظهار داشت: در این رویکرد تلاش می شود شرکت های با پتانسیل بالا و افراد کارآفرین و مستعد شناسایی شود و از آنها بصورت ویژه حمایت شود. در این رویکرد هدف افزایش تعداد شرکتها نیست، بلکه هدف رشد تصاعدی شرکت های خاص است.
مدیر توانمندسازی صندوق نوآوری و شکوفایی اشاره کرد: همچنین، در این برنامه ها سازمان های حمایتی هر کشوری برای دستیابی به اهدافشان بصورت فعال و پیش دستانه عمل می کنند.
حتی سرمایه گذاران باتجربه هم در تشخیص استارت آپ های موفق گرفتار مشکل می شوند
وی با اعلان اینکه گاهی اوقات سیاست گذاران در انتخاب شرکت های مستعد گرفتار مشکل می شوند و بودجه دولت بصورت غیربهینه مصرف می شود، اظهار داشت: این انتخاب اشتباه باآنکه ممکنست به خاطر مسائل سیاسی باشد، حتی سرمایه گذاران باتجربه هم در تشخیص استارت آپ های موفق گرفتار مشکل می شوند. این مساله در حقیقت یکی از چالشی ترین اجزای به کارگیری سیاست های گزینشی برای شرکت های با رشد سریع است.
مدیر توانمندسازی صندوق نوآوری و شکوفایی افزود: حمایت دولت از شرکتها با رشد سریع را می توان با صنعت سرمایه گذاری خطرپذیر مقایسه کرد که تعدادی از طرح ها پیروز می شوند و برخی دیگر شکست می خورند. اما کار دولت ها از سرمایه گذاران خطرپذیر دشوارتر است، احتمالاً برای سرمایه گذار خطرپذیر مبنای اصلی فقط سودآوری است، اما برای سیاست گذار بسیار مهمست که مجموعه هدف آن گسترده تر باشد و سرریز اجتماعی اقتصادی فناوری و هم اشتغال را در نظر بگیرد.
وی اضافه کرد: بواسطه همین چالش ها، بعضی نهادهای توسعه ای بین المللی مانند بانک جهانی به رویکرد گزینشی در حمایت های دولتی انتقادهایی را وارد می کنند و تاکید می کنند بهبود کارایی تخصصی، تشویق سرریزهای تجاری و تقویت توانایی های شرکتها باید همچون اهداف سیاست گذاران در پشتیبانی از شرکت های با رشد سریع باشد.
ویژگی نهادهای پشتیبان دانش بنیان در دنیا
وی افزود: بررسی تجارب کشورهای مختلف، حاکی از آنست که وزارتخانه ها یا سازمان هایی خاص در سطح ملی، متولی پشتیبانی از رشد و توسعه مقیاس شرکت های کوچک و متوسط مبتنی بر دانش هستند. این نهادها در کشورهای مختلف برنامه های متنوعی را برای پشتیبانی اجرا می کنند. حرفه ای بودن و شبکه ای بودن از خصوصیت های اصلی سازمان های حمایتی مخصوص توسعه شرکت های با رشد سریع است.
بررسی تجارب کشورهای مختلف، حاکی از آنست که وزارتخانه ها یا سازمان هایی خاص در سطح ملی، متولی پشتیبانی از رشد و توسعه مقیاس شرکت های کوچک و متوسط مبتنی بر دانش هستند. این نهادها در کشورهای مختلف برنامه های متنوعی را برای پشتیبانی اجرا می کنند. حرفه ای بودن و شبکه ای بودن از خصوصیت های اصلی سازمان های حمایتی مخصوص توسعه شرکت های با رشد سریع است
کدام حمایت ها موثرتر است
مدیر توانمندسازی صندوق نوآوری و شکوفایی با اعلان اینکه در بین حمایت های مالی متنوع، اعطای کمک هزینه های پژوهشی و سرمایه خطرپذیر و هوشمند، مؤثرتر از تسهیلات مالی است، اظهار داشت: البته نهادهای حمایتی طیف وسیعی از حمایت های مالی مانند کمک هزینه، وام های ترجیحی، معافیت های مالیاتی، خرید سهام و سرمایه گذاری در شرکتها را عرضه می کنند.
وی اشاره کرد: عرضه جایزه در صورت دستیابی به اهداف مشخص و از پیش تعیین شده هم جزء برنامه های سازمان های حمایتی است. در زمینه منابع مالی، خدماتِ محوری برای شرکت های با رشد سریع، مشاوره مبتنی بر تجربه برای تأمین مالی خطرپذیر و برنامه ریزی راهبردی و تأمین مالی با هدف بین المللی سازی است.
شاوردی اظهار داشت: در زمینه تنظیم مقررات و قانونگذاری برای پشتیبانی از شرکت های با رشد سریع، مهم ترین مساله، روان سازی الزامات پیروی از قوانین برای بنگاه های درحال رشد با هدف ایجاد تغییرهای اساسی در مقیاس بنگاه است. در این بین خریدهای دولتی و عرضه مشوق ها و ترجیحات مشخص برای شرکتها اهمیت فراوانی دارد.
روش های حمایتی دولت ها از دانش بنیان ها
مدیر توانمندسازی صندوق نوآوری و شکوفایی اضافه کرد: توسعه خوشه های صنعتی و شبکه سازی از دیگر سیاست های مهم برای پشتیبانی از این شرکتها است. سیاست ها به شکلی طراحی شده است که در امتداد کمک به دسترسی به بازارهای جهانی و توسعه بازار صادراتی، برای مثال بوسیله پشتیبانی از حضور در نمایشگاه های بین المللی و برندسازی باشد.
به گفته وی، عرضه خدمات حرفه ای مانند مشاوره برای توسعه فناوری و توسعه زنجیره تأمین، عرضه اطلاعات و دسترسی به شبکه، خدمات مشاوره کسب وکار، خدمات مشاوره فنی و مدیریت فناوری (مانند توسعه فناوری، تدوین نقشه راه فناوری)، ارتقای مهارت های نیروی انسانی (آموزش، پشتیبانی از حضور در کنفرانس ها و سمینارها، خدمات جانشین پروری)، ارتقای شایستگی های فناوری بنگاه ها، پشتیبانی از دریافت استانداردها و تأییدیه های فنی، خدمات صیانت از مالکیت فکری (آموزش و توسعه قوانین مرتبط و حمایت بلاعوض برای شناسایی و ثبت دارایی های فکری)، از دیگر حوزه های مهم در پشتیبانی از توسعه شرکت های با رشد سریع است.
شاوردی عنوان کرد: اجرای این برنامه ها، الزامات مختلفی دارد؛ همچون گسترش زیرساخت در رابطه با پایگاه داده ای کشورها و ایجاد زیرساخت هایی برای شناسایی درست و دقیق شرکتها با رشد سریع.
به گزارش بست روید به نقل از مهر، در ایران هم برای طراحی برنامه های حمایتی، تجربه کشورهای مختلف مانند مالزی، سنگاپور، ترکیه، کانادا، فرانسه و … بررسی شده است و با درس آموزی از این تجارب، حمایت ها متناسب با شرایط بومی کشور طراحی شده است. هم اکنون مهم ترین برنامه های حمایتی شرکت های دانش بنیان کشور شامل تسهیلات کم بهره، هم سرمایه گذاری، اعطای ضمانت نامه، خدمات توانمندسازی، معافیت های مالیاتی و گمرکی، تسهیل حضور در مناقصه ها، کمک به خریدهای دولتی، خدمات بیمه ای و کمک به تأمین فضای استقرار شرکتها است.
منبع: بست روید
این مطلب بست روید چطور بود؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کاربران در مورد این مطلب بست روید
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید